Đền è và chùa Phổ Minh (thôn Tức Mặc, phường Lộc Vượng, tp Nam Định, tỉnh phái mạnh Định) là cụm di tích tiêu biểu vượt trội trong hệ thống di tích thời è cổ ở nam Định dành riêng và toàn nước nói chung.

Bạn đang xem: Các di tích lịch sử ở nam định


*

Quá trình hình thành và mãi mãi của di tích lịch sử đền è và chùa Phổ Minh nối sát với hầu như nhân vật lịch sử hào hùng thời Trần. Triều đại bên Trần mãi mãi 175 năm (1225 - 1400), đã giữ lại cho dân tộc bản địa ta các thành tựu to béo về nhiều lĩnh vực: thiết yếu trị, tứ tưởng, ghê tế, văn hóa, quân sự…

Đền è cổ và miếu Phổ Minh cũng là một trung trung khu tôn giáo, tín ngưỡng bự ở khu vực châu thổ sông Hồng. Sản phẩm năm, tại đây diễn ra một số lễ hội, cùng với nhiều bề ngoài sinh hoạt văn hoá dân gian sệt sắc, mang ý nghĩa ghi lưu giữ và tôn vinh thời đại đơn vị Trần. Vào đó, có hai kỳ lễ hội quan trọng đặc biệt nhất là lễ Khai ấn đầu Xuân và liên hoan tiệc tùng tháng Tám - lưu niệm ngày mất của vị anh hùng dân tộc, Đức thánh è cổ Hưng Đạo.

1. Đền Trần:gồm những hạng mục: ngũ môn, sảnh trước, hồ nước nước, nghi môn, sảnh trong, giải vũ, thường Thiên Trường, đền gắng Trạch, thường Trùng Hoa.

- Ngũ môn:nằm về phía xung quanh cùng của di tích, bao gồm 5 cửa ngõ (ba cửa to và hai cửa nhỏ). Cửa béo có độ cao 10,60m, tạo thành 3 cửa ngõ nhỏ, xây theo kiểu ông xã diêm 2 tầng.

- sân trước, hồ nước nước:nằm vùng phía đằng sau Ngũ môn. Vũng nước có diện tích khoảng 1.000m2, nằm tiếp cận kề sân trước và sân vào của đền.

-Đền Thiên Trường:khi khởi dựng, đền tất cả 3 gian, kết cấu bằng gỗ lim. Đến niên hiệu Long Đức 2 (1733), đền rồng được mở rộng, với 5 gian chi phí đường, kết cấu bằng gỗ lim. Đền nằm ở ở chính giữa của khu di tích lịch sử đền Trần. Bao quanh đền là những hạng mục bản vẽ xây dựng như: nghi môn, sân trong, hai đơn vị giải vũ, tiền đường, thiêu hương, tả vu, hữu vu, hậu cung.

+ tiền đường:dài 12m, rộng 6,60m, gồm 5 gian. Hai góc cửa gian giữa được làm bằng gỗ lim, được thiết kế một biện pháp công phu nhất, với họa tiết lưỡng long chầu nguyệt, mang phong cách nghệ thuật thời hậu Lê, cố kỷ XVII. Bộ khung chi phí đường bằng gỗ lim, với tứ hàng chân cột, chân tảng đá đụng hoa văn hình cánh sen, mang phong thái nghệ thuật thời Trần, vậy kỷ XIII - XIV.

+ Thiêu hương:có mặt bằng nền hình vuông, rộng lớn 6,40m, hệ size làm được làm bằng gỗ lim, kiểu dáng hai hàng chân cột, mỗi cột có độ cao 3,58m, đường kính 0,25m. Các cột được gia công theo thứ hạng thượng thu hạ thách và đặt lên hệ thống chân tảng đá, đụng hoa văn hình cánh sen. Bộ vì tuân theo kiểu tư mái, ông xã rường, với các đầu đao, bờ nóc trang trí hoạ máu vân mây, dragon chầu...

+ Hậu cung:dài 12,70m, rộng lớn 8,50m, kiểu ông xã diêm, nhì lớp mái. Cỗ cửa bằng gỗ lim chạy không còn 3 gian công trình. Mỗi gian có 6 cánh, mỗi cánh cao 3,10m, rộng 0,50m, làm theo kiểu thượng va nền gấm thông phong, hạ bức bàn. Bên trên mỗi cửa nhà còn đụng khắc những bài thơ bằng chữ Hán giải pháp điệu cực kỳ đa dạng, tiêu biểu cho các thể chữ: Lệ, Triện, Thảo.

-Đền cố gắng Trạch:nằm ở phía Đông thường Thiên Trường, cúng Hưng Đạo Đại vương nai lưng Quốc Tuấn. Khía cạnh bằng kiến trúc có bố cục dạng chi phí chữ “Nhất”, hậu chữ “Đinh”, gồm các hạng mục: nghi môn, sân trong, giải vũ phía Đông, tiền đường, thiêu hương, tả vu, hữu vu, trung đường, hậu cung.

+ tiền đường:gồm 5 gian, lâu năm 14,5m, rộng lớn 5,5m. Kết cấu form gỗ lim, với bố hàng cột;thiêu hươngcó mặt phẳng hình vuông, loại phương đình 4 mái;tả vu, hữu vumỗi dãy 3 gian, form gỗ lim, bộ vì kiểu dáng quá giang kèo cầu, tường hồi che đốc, mái lợp ngói Nam;trung đườngdài 13,50m, rộng lớn 5,50m, tất cả 5 gian;hậu cungdài 5,50m, rộng 4,10m.

- Đền Trùng Hoa:nằm làm việc phía Tây đền Thiên Trường, kiến trúc gồm: chi phí đường, thiêu hương, trung mặt đường và cung cấm. Khung nhà được dựng được làm bằng gỗ lim, những toà đều thi công theo hình trạng 4 mái, với 4 đầu đao được uốn nắn cong tạo vẻ mềm mại, thanh thoát. Đền Trùng Hoa là khu vực thờ 14 vị vua Trần.

Nghi mônkiểu tứ trụ, có 3 cửa ngõ ra vào. Toàtiền đườngdài 15,70m, rộng 5,90m, bao gồm 3 gian, 2 chái, với cỗ mái lợp ngói Nam, những đầu đao uốn nắn cong mượt mại. Toàthiêu hươngcó mặt phẳng hình vuông, rộng 6m, theo phong cách phương đình 2 tầng, 8 mái, lợp ngói Nam. Đối xứng với thiêu mùi hương là 2 toàgiải vũnội, từng toà gồm 3 gian. Toàtrung đườngnối tức thì với thiêu hương với hai dãy tả vu, hữu vu, nhiều năm 15,70m, rộng 5,90m, phân thành 5 gian, các gian có size đăng đối nhau.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Up Video Hd Lên Youtube Bằng Máy Tính, Điện Thoại 2022

Hậu cunggồm 3 gian, lâu năm 10,70m, rộng 6,70m. Kết cấu khung được làm bằng gỗ lim, kiểu tứ hàng chân cột, các cột được đặt lên trên chân tảng đá, chạm hoa văn hình cánh sen. Bộ vì kiểu chồng rường, chi phí bẩy, hậu bẩy.

Tất cả các hạng mục phong cách thiết kế đền Thiên Trường thích hợp thành cầm tay ngai, đối xứng với nhau theo trục Bắc - Nam.

2. Chùa Phổ Minh:gồm những hạng mục tam quan, ao sen, bên bia, tháp, sảnh trước, chùa chính, hành lang, hậu điện, che Mẫu, nhà tổ, tăng phòng, quần thể tháp mộ.

- Tam quan:dài 8,42m, rộng 8,98m, 03 gian, gian giữa rộng 3,72m, hai gian mặt rộng 2,38m. Thềm bậc gian giữa đặt đôi sóc đá, bên dưới dạng tượng tròn, chạy dọc theo chiều từ bên trên xuống. Khung bản vẽ xây dựng kết cấu thứ hạng cổ đẳng (2 tầng 4 mái). Bên trên cổ đẳng, mặt ngoài tam quan tiền treo bức đại tự bao gồm 4 chữ Hán: “Đại Hùng bảo điện” (Điện báu Đại Hùng).

- Sân miếu và bên bia:sân chùahình chữ nhật, lâu năm 27m, rộng 9m. Trên sảnh chùa còn có các thành phần phong cách thiết kế như: tháp, chân tảng đá cánh sen, cột kinh, cây mùi hương đá. Hai cột kinh hình chén bát giác, độ cao 3,95m, từng cạnh rộng 0,25m, thân cột chạm kinh Phật, phần đỉnh chạm hoa văn cánh sen với búp sen. Xung quanh những cột kinh với cây mùi hương đá còn tồn tại 14 chân tảng đá cánh sen xếp ngay lập tức ngắn theo hình chữ nhật, form size dài 3,9m, rộng lớn 2,9m. Vị trí trung tâm các chân tảng là họa tiết cánh sen kép, với đặc trưng phong cách nghệ thuật thời Trần, chũm kỷ XIII - XIV.

Nhà biacó mặt bằng hình vuông, rộng 4,m, xây bởi gạch, vữa, đẳng cấp cổ đẳng (2 tầng 8 mái), lợp ngói Nam. Bên bia phía Tây tất cả bia niên hiệu Cảnh Trị 6 (1668), bên bia phía Đông gồm bia niên hiệu Duy Tân 1 (1907).

-Tháp Phổ Minh:có mặt phẳng nền hình vuông, cạnh dài 5,20m. Chiều cao tổng thể và toàn diện của tháp là 19,51m, được chia thành 3 phần: đế tháp, thân tháp và đỉnh tháp. Phần chân đế, tính từ dưới lên chia thành 12 cấp, mỗi cấp cho có form size khác nhau. Đỉnh tháp là một trong khối đá hình bông sen, gồm nhiều tầng khác nhau. Đỉnh búp sen có 5 lớp cánh sen ngửa, chụm vào nhau, vào đó, lớp cánh sen sau cuối có viền kép, phần đỉnh búp sen ngừng 14 tầng của tháp.

- miếu Phổ Minh:có mặt bằng kiểu chữ “Công”, gồm các hạng mục: tiền đường, thiêu hương, thượng điện.

Tiền đườnggồm 9 gian, dài 24,93m, rộng lớn 8,22m, gian thân rộng 3,92m, nhị gian bên rộng 3,15m, nhị gian tiếp rộng lớn 3,15m cùng 4 gian phía xung quanh tiếp cận kề bờ đốc rộng lớn 2,32m. Bộ cánh cửa ở gian thân của tiền đường chạm họa tiết rồng chầu phương diện nguyệt, trong khung người lá đề. Những con long trang trí trên góc cửa chùa Phổ Minh số đông có đặc điểm đầu ngấc cao, thân uốn nắn khúc, đuôi chụm về phía đỉnh lá đề. Thân long hình tròn, thon, không có vảy, mồng lửa dài.

Thiêu hươngxây cù dọc, giao mái với chi phí đường, chế tạo thành khía cạnh bằng phong cách thiết kế kiểu chữ “Đinh”, lâu năm 09m, rộng 8,23m, tất cả 3 gian. Bộ khung bằng gỗ lim, kiểu tư hàng chân cột, mỗi cỗ vì được dựng bên trên đầu nhì cột mẫu cao 4,3m và hai cột quân cao 3,9m. Chân tảng bởi đá, va hoa văn hình cánh sen.

Thượng điệngồm 3 gian, nhiều năm 12,8m, rộng 8,50m. Bộ khung gỗ lim, giao diện 3 mặt hàng chân cột, bao gồm hai cột dòng và một cột quân. Toàn bộ các cột được thiết kế theo dạng hình thượng thu hạ thách và được kê trên khối hệ thống chân tảng đá đụng hoa văn hình cánh sen.

Ngoài ra, trong khu vực này còn có một số khuôn khổ khác, như hành lang, hậu điện, lấp Mẫu, nhà tổ, tăng phòng, quần thể tháp mộ…

Với gần như giá trị đặc trưng về lịch sử hào hùng và phong cách xây dựng nghệ thuật của di tích, Thủ tướng cơ quan chính phủ đã đưa ra quyết định xếp hạng Di tích lịch sử vẻ vang và kiến trúc nghệ thuật đền Trần và chùa Phổ Minh là Di tích quốc gia đặc biệt.